harcerstwo z Kujaw i Pomorza

Zespół Wychowania Duchowego Chorągwi Kujawsko-Pomorskiej ZHP

Skład zespołu

ks. hm. Józef Nowakowski – Szef Zespołu
hm. Halina Krystowczyk
hm. Ewa Adamczyk
hm. Emilia Domańska
hm. Katarzyna Marszałek
pwd. Aleksandra Michalak
pwd. Dominik Stasiak
dh Jakub Kamiński HR

Refleksja o życiu duchowym autorstwa ks. hm. Józefa Nowakowskiego

Ostatnio bardzo się ożywiły się dyskusje na tematy związane z życiem duchowym człowieka. Aby nie zgubić intuicyjnie nasuwającego się sensu warto wziąć pod rozwagę w dyskusjach, refleksjach definicję życia wewnętrznego (duchowego) jaką podaje Encyklopedia PWN.  Wymaga ona oczywiście doprecyzowania. Ale zachęcam, aby od niej właśnie zacząć myślenie, zwłaszcza od znaczenia potocznego. Myśląc o swoim życiu duchowym, każdy z konieczności w  różnych okolicznościach swoich czy innych zastanawia się  kim jest czy jak to życie realizuje, czy powinien realizować. Wtedy przeżywa pewnie potrzebę mądrości na bieżąco w rozstrzyganiu co jest dobre a co złe. Wydaje mi się, zaczynając z harcerskiego podwórka do tego zastanawiania zmusza nas nawet rozumienie pierwszego punktu Prawa Harcerskiego: „Harcerz sumiennie spełnia swoje obowiązki wynikające z Przyrzeczenia Harcerskiego”. Co to znaczy sumiennie? Od razu musimy zapytać o sumienie. Wszak od tego słowa pochodzi przymiotnik „sumiennie”. Czasem słyszymy uwagę –„To człowiek bez sumienia.”.  Tak najprościej trzeba zauważyć, że  w każdym z nas trzeba w życiu duchowym trzeba rozwinąć, czy jakby „uruchomić”.

W tym tekście nie chcę jednak tego „uruchamiania” rozważać. Jeśli już to, co zostało napisane powyżej poruszy „nasze zainteresowanie” wychowaniem duchowym, to dobrze się zaczęło coś dla naszego życia duchowego aż po nieuniknione religijne tematy włącznie.  Chciałbym, aby nasze myślenie było bardzo trzeźwe, a nie tworzeniem konstrukcji dla naszej osobistej wyobraźni.

Na razie to tyle i zachęcam do czytania następnych tekstów.

Załączam definicję życia wewnętrznego z Encyklopedii PWN.

ŻYCIE WEWNĘTRZNE
w znaczeniu potocznym — świat ludzkich myśli, wyobrażeń, pragnień, doznań i wartościowań moralnych 
w znaczeniu teologicznym – synonim duchowości lub życia duchowego, lub też przeżycia oceniane w świetle określonej religii. Człowiek ujmuje własne istnienie jako psychofizyczna jedność (całość) w środowisku, które go otacza, zatem określenie życie wewnętrzne ma sens przenośny (analogiczny); 
życie wewnętrzne wskazuje na rel.-moralne treści, motywy i cele składające się w powszechnym mniemaniu na życie duchowe człowieka wierzącego w Boga, a wyrażające się w ascezie i modlitwie; 
życie wewnętrzne stanowi wyraz otwarcia się człowieka na rzeczywistość ponadzmysłową i ponad zjawiskową;
dział teologii, którego przedmiotem jest życie duchowe człowieka, bywa popularnie zw. teologią życia wewnętrznego.

źródło: https://encyklopedia.pwn.pl/haslo/zycie-wewnetrzne;4003272.html

 

Scenariusz wigilii harcerskiej

Spotkanie  prowadzi  Komendant  (po powitaniu zleca je …

 

Wigilia przypomina nam Narodzenie Pana Jezusa w Betlejem.

 

Wigilia jest świętem wspólnoty: harcerskiej, rodzinnej czy innej, umocnieniem tej wspólnoty , złożeniem życzeń i spożyciem tego co przygotowaliśmy.

 

Proszę o odczytanie opisu o Narodzeniu Pana Jezusa w Betlejem, opisanym w  Ewangelii świętego Łukasza. 2, 1-20

 

 1 W owym czasie wyszło rozporządzenie Cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym państwie. 2 Pierwszy ten spis odbył się wówczas, gdy wielkorządcą Syrii był Kwiryniusz. 3 Wybierali się więc wszyscy, aby się dać zapisać, każdy do swego miasta. 4 Udał się także Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawida, 5 żeby się dać zapisać z poślubioną sobie Maryją, która była brzemienna. 6 Kiedy tam przebywali, nadszedł dla Maryi czas rozwiązania. 7 Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie. 8 W tej samej okolicy przebywali w polu pasterze i trzymali straż nocną nad swoją trzodą. 9 Naraz stanął przy nich anioł Pański i chwała Pańska zewsząd ich oświeciła, tak że bardzo się przestraszyli. 10 Lecz anioł rzekł do nich: Nie bójcie się! Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego narodu: 11 dziś w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz, Pan. 12 A to będzie znakiem dla was: Znajdziecie Niemowlę, owinięte w pieluszki i leżące w żłobie. 13 I nagle przyłączyło się do anioła mnóstwo zastępów niebieskich, które wielbiły Boga słowami: 14 Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom Jego upodobania. 15 Gdy aniołowie odeszli od nich do nieba, pasterze mówili nawzajem do siebie: Pójdźmy do Betlejem i zobaczmy, co się tam zdarzyło i o czym nam Pan oznajmił. 16 Udali się też z pośpiechem i znaleźli Maryję, Józefa i Niemowlę, leżące w żłobie. 17 Gdy Je ujrzeli, opowiedzieli o tym, co im zostało objawione o tym Dziecięciu. 18 A wszyscy, którzy to słyszeli, dziwili się temu, co im pasterze opowiadali. 19 Lecz Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu. 20 A pasterze wrócili, wielbiąc i wysławiając Boga za wszystko, co słyszeli i widzieli, jak im to było powiedziane.

 

[[[Warunkowo gdyby byłoby uznane za potrzebne

Z historii opłatka w programie wigilii. Pewnie różne w naszych regionach polskich:

Opłatek najpierw był wysyłany do Polaków na Syberii,

Był wysyłany w paczkach do zesłańców do więzień: początkowo była wysyłana Hostia ze Mszy św. Dozorcy więzienni nie rozumieli co Hostia oznacza dla Polaków i jej  nie zabierano, bo pilnujący nie rozumieli znaczenia Mszy św.  A dla uwięzionych był znak daru Bożego Narodzenia; przez wiarę  budziła ich nadzieję; tak było i w łagrach Syberii, czy  we więzieniach Berlina czy Wiednia. Przyjmowali ten opłatek jako znak nadziei.

6.W czasach po odzyskaniu wolności opłatek nabrał znaczenia jakie ma dzisiaj.]]]

 

Przed dzieleniem się opłatkiem posłuchajmy tekstu wiersza Jana Kasprowicza

                 

Przy wigilijnym stole,

Przy wigilijnym stole,
Łamiąc opłatek święty,
Pomnijcie, że dzień ten radosny
W miłości jest poczęty;

Że, jako mówi wam wszystkim
Dawne, prastare orędzie,
Z pierwszą na niebie gwiazdą
Bóg w waszym domu zasiądzie.

Sercem Go przyjąć gorącym,
Na ścieżaj otworzyć wrota –
Oto co czynić wam każe
Miłość – największa cnota.      

 

 

Rozdanie opłatka i dzielenie się ze składaniem życzeń.

 

Zaproszenie do konsumpcji

 

Rozdanie prezentów, jeśli są.

 

Śpiew kolęd:

 

Według własnego wyboru; lub tematycznie o różnych okolicznościach, dobrze zmieniać program kolęd tematycznie bogacąc środowisko,[podaję przykładowo]: O Panu Jezusie, np. Jezus Malusieńki, Maleńka Miłość, o Matce Boskiej (np. Gdy śliczna panna, o żłobku W żłobie leży, o dniu Bożego narodzenia  Jest taki dzień, o nocy Bożego narodzenia: Cicha noc,  Wśród nocnej ciszy, o pasterzach Przybieżeli do Betlejem paterze, Dalej chłopy do tej szopy, o Betlejem Dzisiaj w Betlejem, o darze Bożego Narodzenia Gdy się Chrystus rodzi, Bóg się rodzi{kończąc ostatnią zwrotką Podnieś rękę Boże Dziecię; lub kolęda z wezwaniem Pójdźmy wszyscy do stajenki.

 

Bileciki z mottem:

 

Połączenie wigilii z programem jasełkowym.

 

Ubogacenie wigilii o historycznie znanych wigiliach: Władysław Reymont w części Zima w Chłopach; w Potopie Henryka Sienkiewicza (wigilia na Jasnej Góry w czasie obrony Częstochowy –  rozdział 19) w różnych wspomnieniach z Syberii, czy znanych w środowisku: O nocy Bożego Narodzenia jest ciekawy rozdział jedenasty w Listach Nikodema Jana Dobraczyńskiego.

 

Zakończenie spotkania wigilijnego: podziękowanie przez prowadzącego i życzenie spotkania za rok.

O Narodzeniu Pana Jezusa w Betlejem, w  Ewangelii świętego Łukasza. 2, 1-20

 

 

 1 W owym czasie wyszło rozporządzenie Cezara Augusta, żeby przeprowadzić spis ludności w całym państwie. 2 Pierwszy ten spis odbył się wówczas, gdy wielkorządcą Syrii był Kwiryniusz. 3 Wybierali się więc wszyscy, aby się dać zapisać, każdy do swego miasta. 4 Udał się także Józef z Galilei, z miasta Nazaret, do Judei, do miasta Dawidowego, zwanego Betlejem, ponieważ pochodził z domu i rodu Dawida, 5 żeby się dać zapisać z poślubioną sobie Maryją, która była brzemienna. 6 Kiedy tam przebywali, nadszedł dla Maryi czas rozwiązania. 7 Porodziła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położyła w żłobie, gdyż nie było dla nich miejsca w gospodzie. 8 W tej samej okolicy przebywali w polu pasterze i trzymali straż nocną nad swoją trzodą. 9 Naraz stanął przy nich anioł Pański i chwała Pańska zewsząd ich oświeciła, tak że bardzo się przestraszyli. 10 Lecz anioł rzekł do nich: Nie bójcie się! Oto zwiastuję wam radość wielką, która będzie udziałem całego narodu: 11 dziś  w mieście Dawida narodził się wam Zbawiciel, którym jest Mesjasz, Pan. 12

 

 

 

A to będzie znakiem dla was: Znajdziecie Niemowlę, owinięte w pieluszki i leżące w żłobie. 13 I nagle przyłączyło się do anioła mnóstwo zastępów niebieskich, które wielbiły Boga słowami: 14 Chwała Bogu na wysokościach, a na ziemi pokój ludziom Jego upodobania. 15 Gdy aniołowie odeszli od nich do nieba, pasterze mówili nawzajem do siebie: Pójdźmy do Betlejem i zobaczmy, co się tam zdarzyło i o czym nam Pan oznajmił. 16 Udali się też z pośpiechem i znaleźli Maryję, Józefa i Niemowlę, leżące w żłobie. 17 Gdy Je ujrzeli, opowiedzieli o tym, co im zostało objawione o tym Dziecięciu. 18 A wszyscy, którzy to słyszeli, dziwili się temu, co im pasterze opowiadali. 19 Lecz Maryja zachowywała wszystkie te sprawy i rozważała je w swoim sercu. 20 A pasterze wrócili, wielbiąc i wysławiając Boga za wszystko, co słyszeli i widzieli, jak im to było powiedziane.