Sprawdź, co na Ciebie czeka!

Odznaka Harcerskiego Opiekuna Miejsc Pamięci

UDOSTĘPNIJ
/
850
Odznaka Harcerskiego Opiekuna Miejsc Pamięci

Zachęcamy do zdobywania Odznaki Harcerskiego Opiekuna Miejsc Pamięci, poniżej znajdziecie wszystkie potrzebne informacje.

Regulamin odznaki okolicznościowej „Harcerski Opiekun Miejsc Pamięci”

Rok 2018 jest rokiem szczególnym dla historii Polski i harcerstwa. W roku tym obchodzimy dwie ważne dla nas rocznice – 100-lecie odzyskania przez Polskę Niepodległości oraz 100-lecie istnienia Związku Harcerstwa Polskiego. Harcerze chorągwi Kujawsko-Pomorskiej oraz Pomorskiej zaangażowali się w ideę powstania w Toruniu Pomnika Ofiar Zbrodni Pomorskiej 1939. W związku z tym zachęcamy Was do zdobywania odznaki okolicznościowej „Harcerski Opiekun Miejsc Pamięci”.

Regulamin Odznaki

Celem Odznaki jest kształtowanie patriotycznych i obywatelskich postaw członków ZHP poprzez:

  • bliższe poznanie historii wydarzeń z czasów II wojny światowej,
  • poznanie historii miejsc związanych z ofiarami II wojny światowej w regionie (województwo kujawsko-pomorskie oraz województwo pomorskie),
  • tworzenie warunków dla lepszego i pełniejszego uczestnictwa harcerek i harcerzy w życiu społeczności lokalnej,
  • praktyczne wdrożenie idei harcerskiej służby bliźnim w środowisku miejsca zamieszkania.

Odznaka „Harcerski Opiekun Miejsc Pamięci” jest odznaką jednostopniową indywidualną.

Odznaka wykonana będzie w formie znaczka wypukłego przypinanego do prawej kieszeni munduru.

Odznakę może zdobyć członek ZHP, który jest wpisany do ewidencji, zrealizuje zadania próby i prześle meldunek wraz z wnioskiem o przyznanie odznaki do kapituły za pośrednictwem swojej komendy hufca.

Kapitułę powołuje rozkazem Komendant Chorągwi Kujawsko-Pomorskiej ZHP.

Odznakę przyznaje rozkazem Komendant Chorągwi Kujawsko-Pomorskiej ZHP na wniosek kapituły.

Zadania realizowane mogą być w całym roku 2018.

Meldunek wraz z wnioskiem należy złożyć do kapituły w terminie do 20 stycznia 2019 r.

Odznaki zostaną przyznane najpóźniej do 31 marca 2019 r.

WYMAGANIA ODZNAKI „Harcerski Opiekun Miejsc Pamięci”

Zdobywający Odznakę w trakcie roku 2018:

  • odnalazł, odwiedził i sfotografował (sam, z rodziną, przyjaciółmi czy swoją drużyną) przynajmniej trzy miejsca związane z tzw. zbrodnią pomorską 1939 oraz miejsca związane z ofiarami II wojny światowej na terenie województwa kujawsko-pomorskiego lub pomorskiego (jedno miejsce = jedno zdjęcie),
  • ustalił historię jednego ze znalezionych miejsc i przygotował na ten temat notatkę wraz ze zdjęciami (np. w formie wywiadu z mieszkańcami),
  • wspólnie z jednostką organizacyjną pobrał próbkę ziemi z jednego miejsca związanego ze zbrodnią pomorską 1939 dbając o odpowiednią oprawę tego wydarzenia (zasady pobierania próbek ziemi ustala komenda chorągwi z komendantami hufców),
  • wspólnie z jednostką organizacyjną zaopiekował się jednym z wybranych miejsc pamięci,
  • uczestniczył w zbiórce publicznej na rzecz pomnika upamiętniającego Ofiary Zbrodni Pomorskiej 1939 lub w odsłonięciu pomnika

Zbrodnia pomorska

Jesienią 1939 roku, w blisko 400 miejscowościach, na terenie przedwojennego województwa pomorskiego, zostało zamordowanych 30 tysięcy Polaków. Zginęli najczęściej z rąk swych dotychczasowych sąsiadów – Niemców.

Po wkroczeniu na teren województwa pomorskiego, jesienią 1939 roku, Niemcy przystąpili natychmiast do akcji „odpolszczania” tej części polskich ziem, którą przyłączono do III Rzeszy. Zaplanowane jeszcze przed wybuchem wojny i przeprowadzone według przygotowanych zawczasu list proskrypcyjnych masowe rozstrzeliwania ludności cywilnej, przede wszystkim inteligencji oraz osób zaangażowanych w umacnianie polskości, pochłonęły około 30 tysięcy ofiar. Około, ponieważ Niemcy nie tylko pozbawili ich życia, ale często też tożsamości. By ukryć ślady zbrodni niszczyli wszystkie dokumenty. A w 1944 roku, na kilka miesięcy przed wkroczeniem Armii Czerwonej, wykopali większość ciał pomordowanych i spalili.

„Volksdeutsche znają ten kraj, jest on wszakże ich ojczyzną. Znane im są wszystkie zakamarki, pomagają więc policji odnaleźć każdego ukrytego polskiego przestępcę. Znają polski język, mają otwarte oczy i uszy na wszystko” – donosił 30 stycznia 1940 r. „Ostdeutscher Beobachter”.

Dowódcą Selbstschutzu na terenie przedwojennego województwa pomorskiego, był oficer SS Ludolf von Alvenleben, adiutant Reichsfuehrera Heinricha Himmlera. W raporcie z 7 października 1939 r., jednym z nielicznych dokumentów zbrodni, który dotrwał do naszych czasów, pisał że dowodzone przez niego jednostki aresztowały 17 667 ludzi i „zlikwidowały” 4 247 Polaków. A to był dopiero początek rozstrzeliwań.

Zdaniem historyków, w przeprowadzenie akcji eksterminacyjnej wobec Polaków na Pomorzu, jesienią 1939 roku, zaangażowanych było 20 tysięcy osób. Oprawcami byli najczęściej miejscowi Niemcy, przedwojenni sąsiedzi polskich ofiar, działający w ramach Selbstschutzu Westpreussen oraz SS. Członkiem Selbstschutzu mógł zostać każdy volksdeutsch zdolny do służby wojskowej, w wieku od 17 do 45 lat. Tylko nieliczni odpowiedzieli za swoje zbrodnie.

Udało się ustalić nazwiska prawie dwóch tysięcy oprawców. Po wojnie zachodnioniemiecki wymiar sprawiedliwości prowadził przeciw nim 258 śledztw. 233 z nich zostało umorzonych. Doszło do jedynie do 12 procesów, w których skazano tylko dziesięć osób, w tym zaledwie pięciu członków Selbstschutzu.

Przywódca tej organizacji na Pomorzu – Ludolf von Alvensleben, dzięki pomocy niemieckiego kościoła ewangelickiego, po zakończeniu wojny zbiegł do Argentyny. Nigdy nie stanął przed sądem.

Rudolf Oebsger-Röder z bydgoskiego SD pełnił po wojnie funkcję szefa rezydentury zachodnioniemieckiego wywiadu w Indonezji. Postępowanie przeciwko dowódcom bydgoskiego Selbstschutzu – Erichowi Spaarmannowi (szefowi inspektoratu) i Josefowi Meierowi (dowódcy struktur powiatowych, zwanemu „krwawym Meierem”) – umorzono w maju 1963 r. W 1965 r. prokuratura w Monachium uznała, że nie ma podstaw do ścigania byłego kierownika powiatowej organizacji NSDAP i nadburmistrza Bydgoszczy, Wernera Kampego.

Hans Krüger, kierownik Sądu Powiatowego w Chojnicach (zatwierdzający m.in. listy Polaków przeznaczonych do likwidacji w „Dolinie Śmierci” na Polach Igielskich) organizował po wojnie w Niemczech Związek Wypędzonych, pełniąc funkcję jego pierwszego przewodniczącego (1959-1964). Od 1957 do 1965 był też posłem Bundestagu, a w latach 1963-1964 – ministrem federalnym ds. wypędzonych.

W 1966 przed sądem w Monachium stanęli Jakob Lölgen i jego zastępca, Horst Eichler. Akt oskarżenia zarzucał im zamordowanie w Bydgoszczy 349 osób, w tym 74 nauczycieli, trzech lekarzy i prezydenta miasta Leona Barciszewskiego. Obaj oskarżeni zostali uniewinnieni przez sąd przysięgłych, który stwierdził, że „działali pod przymusem przełożonych”.

W 1969 roku w Berlinie Zachodnim sądzono Karla Friedricha Straussa – komendanta obozu w toruńskim Forcie VII, kierującego zbiorowymi egzekucjami na Barbarce. Proces zakończył się uniewinnieniem oskarżonego. Sędziowie uznali, że Strauss „jedynie wykonywał rozkazy przełożonych”.

Z nielicznych zbrodniarzy, którzy stanęli przed polskimi sądami, skazani na karę śmierci zostali: Albert Forster, gauleiter NSDAP i namiestnik Rzeszy w Okręgu Gdańsk-Prusy Zachodnie, Richard Hildebrandt, w latach 1939-1943 Wyższy Dowódca SS i Policji w Okręgu Gdańsk Prusy- -Zachodnie, Max Henze, który od 12 października 1939 pełnił funkcję prezydenta policji w Bydgoszczy.

Przed polskim wymiarem sprawiedliwości stanęli także niektórzy niżsi rangą sprawcy zbrodni, m.in.: Friedrich Freimann – okupacyjny burmistrz Pucka (kara śmierci), Artur Marter – okupacyjny burmistrz Starogardu (zmarł w więzieniu), Harry Schulz – komendant obozu Selbstschutzu w Górce Klasztornej (kara śmierci), Wilhelm Heinz Borman – szef placówki Selbstschutzu w Kowalewie Pomorskim (kara śmierci) oraz kilku szeregowych członków Selbstschutzu.

Źródło: Urząd Marszałkowski Województwa Kujawsko-Pomorskiego w Toruniu

Wykaz wybranych miejsc, w których zginęła ludność cywilna w okresie jesień 1939 – wiosna 1940

przygotował hm. Szymon Wiśniewski – przewodniczący Chorągwianej Komisji Historycznej

Hufiec ZHP Aleksandrów Kujawski

-cmentarz Aleksandrów – pomnik – cmentarz Ciechocinek – pomnik – Odolin Las

Hufiec ZHP Brodnica

– Bachotek
– Brodnica – Dom Kaźni (obecnie Dom Harcerza) – Nowa Wieś

Hufiec ZHP Bydgoszcz-Miasto

– Białe Błota
– Borówno
– Bocianowo
– Dębowa Góra
– Fordon – Dolina Śmierci – Nowa Wieś Wielka

-Tryszczyn (tu zginęli harcerze) – Bydgoszcz (wiele miejsc)

Hufiec ZHP Solec Kujawski

-Solec Kujawski

Hufiec ZHP Chełmża
(pow. toruński)

– Chełmno – cmentarz
– Dąbrowa Chełmińska
– Klamry (wiele osób zginęło ok. 2000) – Małe Czyste
– Płutowo
– Unisław
– Chełmża

Hufiec ZHP Chojnice

– Chojnice – Dolina Śmierci (2000 osób)

Hufiec ZHP Golub-Dobrzyń

– Golub-Dobrzyń – Szafarnia

Hufiec ZHP Grudziądz

– Białochowo
– Gruta
– Księże Góry
– wiele miejsce pojedynczych egzekucji – Słup Młyn
– Grudziądz

Hufiec ZHP Inowrocław

– Gniewkowo
– Lisewo Kościelne – Łagiewniki
– Różniaty
– Inowrocław

Hufiec ZHP Włocławek (pow. Lipno i pow. Włocławek) – Karnkowo
– Włocławek

Hufiec ZHP Mogilno

– Cieńcisko – Kocin
– Mogilno

Hufiec ZHP Rypin

– Rypin – Dom Kaźni
– Skrwilno – lasy (2400 osób)

Hufiec ZHP Nakło n.Notecią
– Sipiory

Hufiec ZHP Pałuki
– Łabiszyn
– Szubin
– Balczewo – Żnin

Hufiec ZHP Świecie-Powiat

– Luszkowo (3 000)
– Mniszek Grupa (10000-12000 osób) – Niewieścin
– Świecie

Hufiec ZHP Toruń (pow. Toruń miasto, pow. Wąbrzeźno)

– Toruń (wiele miejsc – forty)

– Barbarka

– Wąbrzeźno (dawna fabryka PPG) – Łopatki (2000 osób)
– Książki

Hufiec ZHP Powiatu Włocławskiego

– Jedwabno – Lubraniec

Hufiec ZHP Tuchola

– Tuchola – Rudzki Most

Pobierz Regulamin Odznaki Harcerskiego Opiekuna Miejsc Pamięci

%d bloggers like this: